*Bài rất dài, bạn pha ly trà ngồi xuống ghế rồi hãy đọc.

Từ lúc dọn tới Toronto, mùa đông luôn là nỗi ám ảnh. Máy lạnh 25C tớ còn phải mặc áo khoác thì sống sao ở trời tuyết trắng -30C. Giờ mùa đông thấy cũng không tới nỗi. Có Canada Goose, trời 0C tớ vẫn mặc váy ngắn đi thong dong ngoài đường được (chữ “được” để nhấn mạnh tính khả thi chứ tớ chỉ mặc yoga pant và áo rộng thùng thình cho tất cả các hoạt động xã hội.)

Nhưng da mặt thì ôi mẹ ơi. Khô cong, bong tróc, đỏ ửng rồi ngứa. Da người chẳng khô dù tớ vẫn dùng các sản phẩm mùa hè. Lạ hen, tớ đã nghĩ da mặt nhờn tới mùa đông khô lại là vừa, da người mới thảm.

 

1475264623430

 

Vấn đề là ở màng bảo vệ da. Skin lipid barrier, acid mantle …đều là nó. Màng bảo vệ da là lớp khiên ngăn chặn bụi bẩn, ánh nắng, tạp chất, các chất gây kích ứng và chặn thoát nước qua da (cách nói hoa hoè hơn của chuyện giữ ẩm). Bạn hãy hình dung da mình như bức tường. Tế bào da là những viên gạch còn màng lipid giống như lớp vữa giúp gạch kết nối với nhau. Tường mà lủng lỗ chỗ thì nước thoát ra ngoài còn vi khuẩn chui vào trong gây viêm da. Mụn chỉ là một dạng của viêm da. Tin tớ đi, bạn không muốn vừa bị mụn vừa bị những dạng khác như chàm vảy nến, rosacea hay eczema đâu. Đó giờ tớ cứ than khóc về mụn nhưng từ lúc bị seborrheic dermatitis (viêm da tiết bã nhờn) tớ thà sống với mụn còn hơn vì đêm ngứa ko ngủ được.

Khi bạn bị các vấn đề về da, bác sĩ sẽ cho bạn thuốc bôi để trị nguyên nhân dẫn tới bệnh. Bị mụn thì diệt khuẩn mụn. Bị viêm da tiết bã nhờn thì diệt nấm. Bị chàm thì bôi hydrocortisone cho giảm viêm.

Nhưng bạn biết không: khuẩn mụn P.acnes trên da ai cũng có; người bị mụn chưa chắc đã có nhiều khuẩn hơn người thường. Họ nhà nấm Malassezia trên da ai cũng có. Nhưng chỉ vài người phản ứng lại với nó dẫn tới viêm và các nỗi buồn. Chưa kể, bình thường nấm và khuẩn sống hài hoà bên nhau (trên da bạn), khi khuẩn bị tiêu diệt nấm thấy thế vùng lên. Thế là đôi khi mụn vừa hết viêm lại lên. Biểu hiện của 2 dạng bệnh này rất giống nhau dù cách trị khác nhau nên có nhiều người trị mụn chục năm mới phát hiệt hoá ra mình bị fungal acne!!!

Thuốc bôi của bác sĩ diệt được nấm và khuẩn nhưng nó cũng làm tổn hại màng da. Thuốc kháng sinh diệt khuẩn mụn và cả những khuẩn tốt trên da. Benzoyl peroxide, retinoids, acid này kia nếu dùng quá nhiều cũng gây hại lên màng lipid.

Điều gì khiến màng lipid bị hư hại?

  • actives: kiểu như AHA, BHA, retinoids, benzoyl peroxide… gây kích ứng da và làm tổn hại màng lipid. Mình dùng vì nó có cái lợi khác nhưng bạn đừng lạm dụng và phải luôn theo dõi phản ứng của da.
  • Thời tiết: trời mùa đông trong nhà, trong trường, trong tàu điện ngầm, trong siêu thị…đâu đâu cũng bật sưởi hết công suất. Thay đổi nhiệt độ đột ngột từ trong nhà ra ngoài đường cộng với độ ẩm có 15-30% mới là thứ đáng sợ .
  • Phơi nắng và quá trình lão hoá tự nhiên ảnh hưởng với tốc độ sản sinh tế bào mới cũng là quá trình hình thành màng lipid.
  • Sữa rửa mặt có thành phần gây kích ứng như SLS hoặc có pH cao.
  • Yếu tố bẩm sinh: ngày xưa các bác sĩ nghĩ viêm da là từ lớp hạ bì lan lên trên rồi phá vỡ màng lipid bảo vệ da. Nguyên nhân viêm là do đâu đó trong cấu trúc gene của bạn. Nhưng giờ data cho thấy thật ra viêm xuất phát từ lớp biểu bì (lớp da trên cùng). 50% bệnh nhân bị các bệnh về da có màng lipid yếu bẩm sinh nên không chặn được các chất gây kích ứng từ môi trường bên ngoài.

1475264659240

Khi màng lipid bị hư hại chuyện gì sẽ xảy ra:

  • Da khô/ thiếu nước, da bong tróc
  • Viêm da các thể loại: chàm, vảy nến, viêm da bã nhờn… (rosacea, eczema, psoriasis, seborrheic dermatitis…)
  • Mụn sưng viêm
  • Da thiếu sức sống, thô ráp, ko bóng khoẻ, ko có độ đàn hồi

Kem dưỡng ẩm bình thường chỉ giúp an ủi da khô tạm thời chứ không giải quyết tận gốc vấn đề. Để phục hồi làn da bạn phải làm cùng lúc 2 bước:

  • Dừng hết những thứ đang làm tổn hại màng da
  • Phục hồi màng bảo vệ bằng cách cung cấp những thành phần da đang thiếu.

Những thành phần đó là gì thì bạn hãy…đón đọc phần sau. Lương tâm không cho phép tớ đăng 1 bài dài vài ngàn chữ 🙂

Advertisements

23 replies on “BARRIER

      1. Em đi học có 1 course gọi là Skin Barrier á chị. Professor dạy course đó cũng là bác sĩ chuyên ngành skin mà trên lab của Professor đó cũng là lab Skin Barrier, Nên em mới nói cái chị viết y chang cái em học học kỳ trước.

        Professor có giới thiệu một loại kem dưỡng ẩm độc quyền có pH acid với tỉ lệ ceramide:fatty acid với cái gì đó lý tưởng cho da.

        Số lượt thích

        1. ah nhớ rồi, đợt trước e có nhắc tới. Phải là kem Epiceram ko? Nhưng cái đó phải bác sĩ kê toa mới mua được. Mình dân thường chỉ có Cerave để xài thôi. Chị lại tưởng em bảo c chôm bài ai khác viết làm phải vội chống chế, hehe

          Số lượt thích

      2. À à. Em không có ý đó đâu. Chị nói em mới hiểu comment trước của chị :p.

        Dạ đúng là cái đó á chị. Mùa đông này da em khô quá trời luôn. Dưỡng ẩm đủ kiểu mà vẫn khô. Bạn em kêu m xài cream dưỡng đi đừng xài lotion không. Em nói em xài cả oil nữa mà vẫn không đủ đô.

        Số lượt thích

        1. Em coi lại coi phải là Seb derm ko nha? Vảy của da khô mềm hơn vảy seb derm. Lúc đầu c cứ tưởng da khô c bôi kem dưỡng kịch liệt. Rồi nó cũng hết nhưng đụng vào acid đồ là đóng vảy trơ lại. Sau mới phát hiện là seb derm. C có 2 thứ rất hiệu nghiêm là ceramide và urea lotion. Em thử xem sao

          Số lượt thích

      3. Dạ em có thử Google cái đó nhưng có vẻ không giống em bị lắm. Em chắc là chỉ bị khô thôi vì em xài tretinoin mỗi tối và cả ngày trong phòng bật sưởi. Cái vảy đó cũng mềm và nếu em bôi oil với cream thêm thì hết. À mấy bữa nay em không xài acid (vitamin C) nên không chắc xài có bị bong tróc không.

        Mà em đau khổ nhất là nổi mụn mùa xuân. Qua mùa xuân hè em toàn nổi mụn mủ to bự không hà. Mấy bữa nay trời khô thì nó lặn mất. Vậy là em dị ứng thời tiết hoặc độ ẩm hả chị?

        Số lượt thích

  1. làm ơn hãy tự cho phép lương tâm của chị :)) e vẫn tin tưởng vào tình yêu aha rằng ra sẽ chậm lão hóa, trắng trẻo, giảm thâm, bla bla. và e cứ nghĩ aha + mia sẽ khiến e tiết kiệm tiền cho tdc vật lý. ồ nô, da khô bong tróc vùng mũi mấy hôm độ ẩm xuống dưới 30%, sần sùi, mụn đầu đen nhiều vô đối, mụn viêm, mụn đỏ nhiều hơn bình thường huhu. e đang có suy nghĩ dùng aha 1 tuần 1 lần, thậm chí chỉ 2 tuần 1 lần thôi, quay về vs tdc vật lý, sà vào lòng bộ đôi hadalabo lotion + serum Ha, vitC và dưỡng ẩm với dầu ( đang nhắm dầu xương rồng mà mấy năm trước c từng để mắt đấy ạ ^^). c có nhận xét gì về suy nghĩ túng quẫn của e không ạ? e cảm ơn c nhiều 😀

    Số lượt thích

    1. Hello Hiền, nếu e bị seb derm giống c thì em hãy tránh xa tất cả các thể loại dầu vì con nấm đó…an dầu để sống. Mineral oil và fractionated coconut oil thì ok vì nó ko ăn dc. Còn nếu chỉ là da khô bình thường thì dùng dầu dc, em có thể thử dầu borage chẳng hạn. Mấy bữa nay c đã phải chuyển sang dùng kem dưỡng ẩm có 10% urea. Vừa tẩy da chết vừa dưỡng ẩm. Rửa mặt thôi đã rát c ko dám mơ tới các loại acid huhu

      Số lượt thích

  2. Xưa xưa đi thăm bác sĩ da liễu thì em được bảo là viêm da tiết bã. Em hỏi chuẩn mực sống là gì thì mới hết thì cổ bảo là bệnh này…không chữa được. Nó như này nè chị http://www.skinandeczema.com/2011/08/seborrheic-dermatitis-pictures.html. Mà của em là ở mũi, em làm hề vài năm rồi.

    Từ ngày bị cái này thì thuốc chống ngứa có ở mọi nơi từ balo tới bàn học và nhà tắm. Hiện tại em da hông đỏ và khô kiểu dehydrated nữa, nhưng ngứa kiểu lãng nhách thì vẫn thường xuyên. Chị có cách gì hông :). Em sẽ chờ bài sau, rất có thể là 29.1..

    Số lượt thích

    1. C đang khốn khổ với nó mấy bữa nay. Từ lúc độ ẩm xuống 30. Muốn khóc luôn vậy đó. Mấy bữa trước ngây thơ toàn bôi anti fungal và steroids. Nó lặn vài hôm lại trồi lên. C mua 1 đống kem barrier, 1 đống. Test hết rồi viết tiếp 😅

      Số lượt thích

      1. Vì cái seb derm này mà mà em tưởng đã phải dẹp chuyện skincare qua một bên vì….bôi gì cũng đỏ, hóa ra là bôi đúng cái (không làm tổn hại barrier) thì bớt đỏ, nên đã tích cực thương thân hehe. Hông lẽ độ ẩm càng thấp càng ngứa hả chị :(, mấy nay VN, ở SG nó cũng lạnh lạnh, môi thì nẻ, và em bắt đầu ngứa với cường độ cao hơn…

        À, cái FCO chẳng ai dùng bị mụn thì em lại lên toàn mụn sưng đỏ, em có cảm tưởng 70% mấy cái serum hoặc lotion hợp thời bây giờ toàn chứa FCO để dưỡng ẩm vậy á 😥

        Số lượt thích

        1. Thật ra da nhờn em ko cần phải bôi kem dưỡng đâu mà. Dùng gel based moisturiser cũng đủ rồi. 1 cách khác là mix 1 chút xíu xiu kem dưỡng vào 5-6 giọt toner (hada labo chẳng hạn) rồi bôi. Kiểu như light emulsion ấy 🙂 Con nấm đó chuộng thời tiết nóng ẩm hơn, nhưng khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc extreme nó cũng sẽ bùng phát. Gì thì em hãy né các loại dầu tự nhiên. Như thường lệ, accutane là cứu cánh cho bệnh này sau khi các loại kháng nấm, kháng viêm ko có tác dụng. Vì accutane làm da giảm tiết bã nhờn, con nấm chết đói 🙂

          Số lượt thích

      2. Vì cái seb derm này mà mà em tưởng đã phải dẹp chuyện skincare qua một bên vì….bôi gì cũng đỏ, hóa ra là bôi đúng cái (không làm tổn hại barrier) thì bớt đỏ, nên đã tích cực thương thân hehe. Hông lẽ độ ẩm càng thấp càng ngứa hả chị :(, mấy nay VN, ở SG nó cũng lạnh lạnh, môi thì nẻ, và em bắt đầu ngứa với cường độ cao hơn…

        À, cái FCO chẳng ai dùng bị mụn thì em lại lên toàn mụn sưng đỏ, em có cảm tưởng 70% mấy cái serum hoặc lotion hợp thời bây giờ toàn chứa FCO để giữ ẩm là chính vậy á 😥

        Số lượt thích

  3. Chị thì ngứa người, ngứa phát điên, gãi như ghẻ,…. Các bạn cứ nhìn mình với 1 thái độ rất …. nhưng rồi các bạn đi châu Âu vào thời điểm mới cuối thu thôi mà về các bạn đã biết vì sao chị hay bị ngứa, vì sao năm nào chị cũng có mùa dị ứng :))

    Số lượt thích

    1. Chả hiểu sao em dùng các kiểu BHA AHA rồi tretinoin nhưng chả cái nào đẩy mụn hay làm da bớt nhờn. Da e cứ trơ trơ vừa nhờn vừa mụn và vì quá chán nản nên e đã làm đợt acnotin thứ 2 trong năm huhu

      Số lượt thích

      1. Tất cả các loại thuốc bôi chỉ có hiệu quả với mụn ít và vừa thôi à. Nếu mụn viêm nhiều nó ko có hiệu quả lắm đâu. Cả BHA/AHA lẫn tretinoin đều hiệu quả nhất với mụn đầu đen, đầu trắng, mụn không sưng viêm. Acnotin em uống đợt 1 nhiều ko mà đã bị lại nhanh vậy? Thường nếu em uống đủ liều phải đến 2-3 năm sau mới tái lại.

        Liked by 1 person

  4. chời mừng quá, chị cũng chịu lạnh kém như em, em cũng không ở nổi máy lạnh 25 độ mà sau này vì tính chất cv sẽ phải đi lại nhiều nơi 1 – 2 độ nữa 😦 không biết sao đây

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s