Trong 1 tâm trạng ấm ức vì phải đi làm thay vì được đi chơi lễ như người ta nên tớ sẽ ngồi viết blog vớ vẩn và sẽ xách đít đi mua lồng đèn. Bài viết không liên quan đến chuyện làm đẹp vì đôi khi tớ cũng nghĩ đến những thứ khác ngoài mỹ phẩm.

cebccebfcebdcf84cf85

Câu chuyện hai con cá:

Hai con cá trẻ đang bơi thì gặp 1 con cá già bơi chiều ngược lại. Con cá già giả lả “chào buổi sáng con trai, con thấy nước hôm nay thế nào?”. Hai con cá trẻ cười giả lả rồi tiếp tục bơi. Bơi được 1 đoạn con này quay sang con kia hỏi “nước là cái quái gì nhỉ?”

Câu chuyện trên để nói là nhiều khi những thứ hết sức hiển nhiên lại là thứ khó để thấy và khó để nói nhất.

Câu chuyện trên lấy từ bài diễn văn của David Foster Wallace cho các bạn tân cử nhân Kenyon hồi năm 2005. Tớ rất thích đọc các bài diễn văn tại lễ tốt nghiệp – 1 người thành công vượt bậc chia sẻ kinh nghiệm đời mình với bọn trẻ trâu, còn gì thú vị hơn? Đợt trước tớ đã giới thiệu bài của Neil Gaiman, lần này sẽ chia sẻ 1 đoạn nhỏ của David F. Wallace. Bài này hơi khác các bài diễn văn cùng loại. Nó không làm máu bạn sôi lên, nó cũng không làm cho bạn vững thêm niềm tin. Nó giống như câu chuyện nước ở trên, hiển nhiên nhưng sau khi nghe mình sẽ nhún vai WTF?!?

00d1100d89bd1ba5946bcdbfa3495ccf

Câu chuyện Mình phải làm chủ cái đầu

Khi mà bạn tự tử chết, người ta sẽ quay lại đọc hết tất cả những gì bạn viết và tự gật gù “t biết mà, ông này đã nhen nhóm ý định tự tử từ hồi viết xyz” và hài lòng vì mình đã khám phá được gốc rễ của một bí mật lớn. Tớ cũng vậy. Lần đầu tiên đọc bài diễn văn này tớ chưa biết David là ai, cũng chưa biết hồi kết của ông ấy. Sau này đã biết và còn đọc sách, essay của David, tớ đã nghĩ khác. Tớ nghĩ gì không quan trọng nhưng nếu có thời gian bạn hãy đọc bài diễn văn ấy. Nó bảo rằng, ta phải làm chủ cái đầu của mình, không được để nó làm theo ý muốn. Điều này có lẽ sẽ mang ý nghĩa khác nhau với mỗi người. Vì có những người, tớ chẳng hạn, cảm thấy não mình giống The Sims mà trong đó tớ là nhân vật chính – kiểu The secret life of Mitty Walter mà nửa đầu ấy. Cũng có những người khác khổ hơn, thay vì não cho bạn đóng vai chính lại bắt bạn đóng vai phản diện hoặc vai bị hành hạ. David nói là điều quan trọng không phải khả năng suy nghĩ mà là cái bạn chọn để suy nghĩ. Mình không tự chọn cho mình thì người khác sẽ làm thay.

As I’m sure you guys know by now, it is extremely difficult to stay alert and attentive, instead of getting hypnotized by the constant monologue inside your own head (may be happening right now). Twenty years after my own graduation, I have come gradually to understand that the liberal arts cliché about teaching you how to think is actually shorthand for a much deeper, more serious idea: learning how to think really means learning how to exercise some control over how and what you think. It means being conscious and aware enough to choose what you pay attention to and to choose how you construct meaning from experience. Because if you cannot exercise this kind of choice in adult life, you will be totally hosed. Think of the old cliché about quote the mind being an excellent servant but a terrible master.”

David F. Wallace cho rằng, cỡ nào thì bạn cũng phải tôn thờ 1 thứ gì đó. Nếu bạn tôn thờ tiền tài, nhan sắc, trí tuệ hay danh vọng, tất cả những thứ đó rồi sẽ thiêu đốt bạn. Vì mình sẽ không bao giờ có đủ thì chớ, mình còn nơm nớp lo sợ mất luôn cả cái mình có. …

Because here’s something else that’s weird but true: in the day-to day trenches of adult life, there is actually no such thing as atheism. There is no such thing as not worshipping. Everybody worships. The only choice we get is what to worship. And the compelling reason for maybe choosing some sort of god or spiritual-type thing to worship… is that pretty much anything else you worship will eat you alive.

If you worship money and things, if they are where you tap real meaning in life, then you will never have enough, never feel you have enough. It’s the truth. Worship your body and beauty and sexual allure and you will always feel ugly. And when time and age start showing, you will die a million deaths before they finally grieve you…Worship power, you will end up feeling weak and afraid, and you will need ever more power over others to numb you to your own fear. Worship your intellect, being seen as smart, you will end up feeling stupid, a fraud, always on the verge of being found out.

But the insidious thing about these forms of worship is not that they’re evil or sinful, it’s that they’re unconscious. They are default settings. They’re the kind of worship you just gradually slip into, day after day, getting more and more selective about what you see and how you measure value without ever being fully aware that that’s what you’re doing.

And the so-called real world will not discourage you from operating on your default settings, because the so-called real world of men and money and power hums merrily along in a pool of fear and anger and frustration and craving and worship of self.

… there are all different kinds of freedom, and the kind that is most precious you will not hear much talk about much in the great outside world of wanting and achieving. The really important kind of freedom involves attention and awareness and discipline, and being able truly to care about other people and to sacrifice for them over and over in myriad petty, unsexy ways every day.

Tự do có nhiều kiểu nhưng không phải cái nào cũng quý. Để não mình chạy tứ lung tung theo chế độ default setting – tất-cả-những-cái-gì-không-phải-mình-đều-chẳng-đáng-quan-tâm-và-chắc-cũng-chẳng-ra-sao cũng là tự do. Nhưng tự do thật sự đến từ nhận thức, quan sát và kỷ luật, để mình thoát ra khỏi cái default setting đó, để mà còn nghĩ đến người khác, cái khác.

Nhiều khi tớ cũng muốn nghĩ về một cái gì khác hơn là mình nhưng thật chẳng dễ tí nào. Pop culture hay có truyền thuyết là con người chỉ dùng 10% bộ não và khi mà vận dụng toàn bộ não mình cũng sẽ làm được điều phi thường như Lucy hoặc Limitless. Những câu chuyện kiểu này an ủi sự bất an và lòng tự ái của chúng ta – rằng mình cũng có tiềm năng chỉ là chưa tới lúc bộc phát. Có bao giờ bạn nghĩ, mình chỉ dùng 10% não của mình không phải là phần kia bị chìm khuất mà là 90% thời gian mình chỉ trôi theo default setting? Và không cần phải té đập đầu xuống đất hay là hóa chất kì lạ để giúp thức tỉnh mà mình phải tự làm được chuyện đó?

THE END. Tớ đi mua lồng đèn con mèo đây.

Advertisements

4 replies on “Fish in the water

  1. Mình đặc biệt thích câu chuyện “con cá” và “tự do”. Nào giờ mình suy nghĩ rất nhiều đến “tự do” và cảm thấy nó là thứ hết sức mông lung. Ai cũng muốn tự do nhưng ai cũng nhốt mình vào lồng. Tự do của người này lại ảnh hưởng tới tự do của người khác. Và cái tự do thả nổi, vô tổ chức thì dễ chứ để có tự do chủ động thì phải kinh qua rất nhiều rèn luyện. Tương tự, mìnhnghĩ những người lãng mạn nhất là những người dám đáp xuống đất để hiện thực cái lãng mạn của mình, thay vì cứ ở miết trên mây.

    Like

    1. Chính xác, tớ cũng nghĩ là tự do có nhiều lớp khác nhau. Tự do mà mình đẻ ra là có nó thiên về tiềm năng hơn – nghĩa là ko ai cấm nhưng tự do thật sự là khi bạn đã vất vả nhận thức và lựa chọn. Như kiểu múa ấy nhỉ 🙂

      Like

      1. Yeah. Hồi trước tớ tập đàn guitar, rất điên, mấy tháng trời không đánh được bài gì mà chỉ luyện ngón. Tớ mới hỏi anh tớ là tại sao phải tập kỹ thuật nhiều như thế. Anh tớ đã trả lời là để được tự do chơi những bài mình thích. 😀

        Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s