Điều thứ tư: tôi hy vọng bạn sẽ làm sai thật nhiều. Dù có sai thì ít ra bạn cũng đang cố làm điều gì đó mới. Sai lầm nhiều khi cũng có ích. Một lần, tôi đã viết sai chữ Caroline thành Coraline trong một lá thư, và tôi chợt nhủ thầm “Coraline nghe cũng hay đấy chứ…” (*chú thích từ P: Coraline trở thành tên cho 1 cuốn comic rất nổi tiếng của Neil)

Và hãy luôn nhớ rằng, dù bạn là nhạc sĩ hay nhiếp ảnh gia, bạn vẽ tranh hay vẽ truyện, bạn là nhà văn, nghệ sĩ múa hay một nhà thiết kế thì các bạn đều có một điểm chung mà người khác không có. Các bạn sáng tạo ra nghệ thuật.

Và đối với tôi, đối với rất nhiều người tôi biết, khẳ năng tạo ra nghệ thuật là một chiếc phao cứu sinh. Chiếc phao cứu sinh đỉnh nhất giúp bạn vượt qua những ngày tốt và cả những ngày còn lại.

Cuộc đời không phải lúc nào cũng êm xuôi. Mọi thứ đều có thể trở nên tồi tệ, trong tình yêu, trong chuyện kinh doanh, trong tình bạn, sức khỏe hoặc muôn ngàn thứ khác. Khi mà mọi thứ trở nên khó khăn, bạn hãy sáng tạo nghệ thuật.

Make good art.

Tôi nói nghiêm túc đấy. Chồng bạn bỏ theo một nữ chính trị gia? Make good art. Chân gãy mà còn bị con rắn to đùng ăn mất ư? Make good art. Bị mấy tay thu thuế đeo theo ư? Make good art. Con mèo tự nhiên nổ tung? Make good art. Ai đó trên mạng nghĩ rằng chuyện bạn đang làm thật ngu, thật xấu xa hoặc cũ rích ư? Make good art. Tất cả những chuyện đó rồi sẽ qua, và với thời gian bạn sẽ nguôi ngoai dần. Hãy làm điều bạn làm tốt nhất. Make good art.

Và hãy sáng tạo cả khi đời tươi đẹp.

Điều thứ năm: đã sáng tạo thì hãy sáng tạo hẳn điều gì đó của riêng mình. Hãy làm điều chỉ mình bạn làm được.

Khi mới bắt đầu, bạn sẽ dễ bị thôi thúc bắt chước người khác. Không sao cả. Ai cũng vậy thôi, ta chỉ tìm được giọng nói riêng của mình khi ta thử nói giọng của rất nhiều những người khác. Nhưng bạn hãy cố tìm ra bản sắc riêng của mình trong cách nói, trong từng câu chuyện, từng suy nghĩ. Dù viết hay vẽ,  xây dựng hay ca hát, hãy sống theo cách riêng của bạn.

Ngày bạn bước xuống đường với một cảm giác trần trụi, cứ như bạn đang phơi bày quá nhiều những cảm xúc và suy nghĩ của mình, phơi bày quá nhiều về con người mình, về tâm hồn mình, ngày ấy, bạn mới bắt đầu làm đúng.

Thành công đến với tôi khi tôi ít tin chắc vào nó nhất. Những cuốn sách thành công nhất của tôi luôn là những câu chuyện tôi nghĩ hoặc sẽ thành công, hoặc sẽ trở thành trò cười của thiên hạ cho đến hết đời này. Những lần đó đều theo một kịch bản: nhìn lại, người ta đều nghĩ thành công là điều hiển nhiên còn lúc làm, tôi đã chẳng tài nào đoán được.

Và cho tới giờ, tôi vẫn không biết làm thế nào để chắc chắn có một tác phẩm thành công. Nhưng còn gì vui khi bạn làm mà biết chắc chắn nó sẽ thành công?

Và tôi cũng có những câu chuyện chưa bao giờ được xuất bản. Những câu chuyện thậm chí chưa bao giờ ra khỏi nhà tôi. Nhưng tôi đã học được từ chúng nhiều như những câu chuyện đã thành.

Điều thứ sáu: tôi sẽ chia sẻ với bạn một bí mật về chuyện làm freelance. Bí mật này sẽ có ích cho tất cả những ai dự định tạo ra nghệ thuật cho người khác hoặc làm thuê cho người khác nói chung.

Bạn biết đấy, có rất nhiều cách để được thuê. Trong trường hợp của mình, tôi đã làm một điều mà ngày nay rất dễ bị lật tẩy nhưng lúc tôi mới bắt đầu, khi mà chưa có internet ấy, nó có vẻ ổn: khi biên tập toà soạn hỏi tôi về kinh nghiệm viết lách, tôi đã nói xạo. Tôi đã nói đại một vài tờ tạp chí nghe có vẻ hợp lí và tôi nói về nó một cách thật tự tin và rồi tôi được thuê. Sau đó, để níu kéo lại lòng tự trọng của mình, tôi đã cố gắng viết thật cho những tờ báo ấy, để khỏi mang tiếng nói xạo, chỉ là có chút nhập nhằng về trình tự thời gian.

Dù bằng cách nào đi nữa thì bạn cũng được nhận. Và đó mới là điều quan trọng.

Trong thế giới freelance (giờ thì càng ngày càng nhiều người làm freelance), người ta giữ được việc vì họ làm tốt, họ dễ thương và họ giao bài đúng thời hạn. Và bạn biết không, bạn chẳng cần phải có cả ba thứ cùng lúc. Có hai trong ba là ổn rồi. Người ta sẽ cố gắng chịu đựng sự trái tính trái nết của bạn nếu bạn làm tốt và làm đúng giờ. Người ta sẽ bỏ qua cho sự trễ nải nếu bạn làm tốt và họ thích bạn. Và bạn chẳng cần phải giỏi như ai kia nếu bạn thật dễ gần và bạn luôn đúng hẹn.

Khi nhận lời buổi nói chuyện này, tôi đã ngồi nghĩ lại xem đâu là lời khuyên tốt nhất mà tôi đã nhận được trong những năm qua.

Và nó đến từ Stephen King 20 năm trước, khi tác phẩm Sandman của tôi đã rất thành công. Tôi viết một cuốn truyện tranh được người ta yêu mến và đón nhận một cách nghiêm túc. King thích cuốn Sandman và cả Good Omens, cuốn tiểu thuyết tôi cùng viết vớiTerry Pratchett. Ông đã thấy người ta phát cuồng vì quyển sách ấy, thấy hàng dài người chờ xin chữ kí và lời khuyên của ông cho tôi là:

“Chuyện này thật tuyệt. Cậu hãy tận hưởng nó”

Vậy mà tôi đã không làm theo. Lời khuyên tốt nhất tôi nhận được vậy mà tôi đã bỏ qua. Không những không tận hưởng mà tôi còn suốt ngày lo lắng. Tôi lo sợ hạn nộp bài kế tiếp, tôi sợ ý tưởng tiếp theo, tôi sợ câu chuyện tiếp theo. Ngay cả trong mười bốn mười lăm năm sau, không lúc nào tôi thôi nghĩ mình nên viết gì tiếp. Tôi đã không dừng lại, nhìn xung quanh và tự nói với mình “điều này thật tuyệt”. Tôi ước gì mình đã tận hưởng nhiều hơn. Đó là một chặng đời thú vị nhưng tôi đã bỏ lỡ nhiều cuộc vui chỉ vì tôi quá bận lo lắng về những sai lầm có thể xảy ra, về những điều sắp đến để mà tận hưởng những gì tôi đang có.

Và đó là bài học lớn nhất của tôi: hãy thư giãn và tận hưởng vòng xoay cuộc đời, nó sẽ dẫn bạn đến những nơi thật tuyệt mà bạn chẳng ngờ.

Và hôm nay đây, cái bục này là một ví dụ. Tôi đang tận hưởng từng phút giây.

Tôi xin gửi đến tất cả các bạn lời chúc may mắn. May mắn là một thứ hữu dụng. Thường thì bạn sẽ khám phá ra rằng bạn càng nỗ lực, bạn càng làm việc một cách khôn ngoan thì bạn sẽ càng gặp nhiều may mắn. Nhưng bằng cách nào thì may mắn cũng là may mắn. Và nó luôn hữu dụng.

Chúng ta sống trong một thế giới đang chuyển mình, và đặc biệt nếu bạn sống trong thế giới nghệ thuật, cách chúng ta giới thiệu tác phẩm của mình đến với công chúng để kiếm đủ tiền mua bánh mì ăn đều đang thay đổi. Tôi đã nói chuyện với nhiều người, chủ biên tòa soạn, những chủ đầu tư và họ đều chẳng hình dung được mọi thứ sẽ còn thay đổi đến chừng nào chỉ trong vòng 2 năm tới chứ đừng nói một thập kỉ. Những thay đổi đó, vừa đáng sợ nhưng cũng thật tự do. Mọi luật lệ, mọi lề thói cũ đều đang bị phá bỏ. Bạn hoàn toàn có thể sáng tạo theo ý muốn để giới thiệu tác phẩm của mình. Youtube (và những thứ tương tự) giúp bạn có nhiều khán giả hơn cả TV. Luật lệ cũ đang sập đổ và chẳng ai biết được luật lệ mới sẽ ra sao.

Bạn hãy tự viết lên những luật lệ cho chính mình.

Một cô gái hỏi tôi gần đây, làm thế nào để làm một chuyện cô ấy đã nghĩ rất khó làm, trong trường hợp này là thu một đĩa sách nói và tôi đã khuyên cô hãy giả vờ mình là người có thể làm được chuyện đó. Không phải giả vờ làm mà giả vờ là người có thể làm được. Cô ấy đã thử và nói điều đó đã giúp cô.

Bạn hãy trở nên thông thái vì thế giới đang cần. Nếu bạn không thể, hãy cứ giả vờ là một người thông thái và cư xử như bạn nghĩ một người thông thái sẽ làm.

Và giờ, bạn hãy ra ngoài kia, hãy phạm phải thật nhiều những sai lầm thú vị, những sai phạm tuyệt vời những sai lầm chói sáng. Hãy phá vỡ những luật lệ. Hãy biến thế giới này thành một nơi thú vị hơn khi bạn còn ở đây. Make good art.

Advertisements

3 replies on “Make good art – cont

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s